3/14/16

Hin besta futurisman er retrofuturisman

Filmplakat.
HIGH-RISE er nýggja filmatiseringin av J. G. Ballard skaldsøguni av sama navni (1975). Filmurin verður frumsýndur 18. mars, Tom Middleston spælir høvuðsleiklutin og Ben Wheatley hevur leikstjórnað. Søgan snýr seg um ein skýskavara/háhús/torn, ið leiðir sínar innbúgvar út í ørskap og vitloysi. Tað sum var ætlað sum eitt hátøkniligt utopia endar sum eitt apokalyptiskt dystopia. Tað sigst, at tað loksins er eydnast at gera eina Ballard skaldsøgu til film. Spennandi er.

Beit annars serliga merki við hendan trailaran orsaka av tónleikavalinum. Lagið, ið koyrir afturvið trailaranum er "Love On A Real Train" hjá týska elektroniska bólkinum Tangerine Dream. Tangerine Dream hevði sítt gylta tíðarskeið í 70'unum, men hetta lagið er eitt sindur yngri. Ein hegnislig Steve Reich pastisja, ið fekk eina heldur anonyma og ófuturistiska plasering í Tom Cruise filminum Risky Business (Brickman, 1984). Her kemur tað meira til sín rætt.

Hendan greinin greiðir annars meira frá filminum, bókini og arkitektonisku gongdini í London síðani 60'ini. Greinin ger m.a. vart við, at tað er lætt at lesa verkið hjá Ballard sum eina atfinning móti modernistiskum arkitekturi, ið endar í sosialari psykosu, men at tað er ikki so einfalt. Gleðiligt er at fólkini handan filmin konsekvent lata søgugongdina ganga fyri seg í somu tíð sum bókin, tvs. miðskeiðis í 70'unum.

Tað er ikki minni áhugavert, at trailarin nýtir lagið hjá Tangerine Dream, ið settu sín dám á tónleikin í júst teimum árum, ið bókin og filmurin lýsa. Puristiskir Tangerine Dream fjepparar svørja til analoga 70'ara tíðarskeiðið sum verandi hitt besta hjá bólkinum. Onkur vil enntá halda uppá, at tann síðsta ordiliga góða Tangerine Dream plátan er Rubycon frá 1975 (sama ár sum filmurin gongur fyri seg). Eftir hetta fóru løgdu teir eina minni abstrakta og meira melodiska kós, ið summi síggja sum lifran fyri meginstreyminum.  Í 80'unum komu talgildar new age lótir enntá í grýtuna. Talgildir 80'ara synthar, saksofon, violin og hvat veit eg. Hetta fall ikki í góða jørð hjá øllum. Tvørturímóti.

So kann ein spyrja hví hetta TD lagið frá 1984 er komið við í trailaran? Well, fyrst og fremst tí at talan er um eitt gott lag. Her í fullari longd

Segði omanfyri at talan er um ein Steve Reich pastisju, og hetta er tí at lagið minnir heilt nógv um minimalistiska høvuðsverkið Music For 18 Musicians, ið Steve Reich lat úr hondum í 1978. Eitt meistarligt, pulserandi og melodiskt verk, har klassisk ljóðføri spæla tónleik, ið røkkur langt út um klassisku konserthøllina. Tónleikurin er transu kendur og rútmiskt í ætt við nýggjari elektroniskar tónleikastílar. Hevði tað stóru gleði at uppliva verkið live á Athelas New Music Festival í Keypmannahavn í 2010. Tá var tað ensemblið Reumert & Friends, ið framførdu. Seinni hevur ensemblið Ekkozone framført tað á Roskilde Festival við stórum fagnaði. Sum sagt: verkið røkkur langt útum siðbundna klassiska konsertsalin.

Søgan sigur at fólkini handan Risky Business settu seg í samband við Steve Reich ella forlagið hjá honum um at nýta Music For 18 Musicians í filminum. Tá hetta ikki eydnaðist, vóru Tangerine Dream helst bidnir um at gera tónleik við nøkunlunda somu kenslu og huglagi. Tað er okkurt áhugavert við at hoyra minimalismuna hjá Reich kanaliseraða umvegis týska elektrontónleikin hjá Tangerine Dream. Tað sum er víðopið og bergtakandi hjá Steve Reich, er kompetent men eisini onkursvegna eitt sindur afturlatið ella enntá dekadent hjá Tangerine Dream. Kanska tí at har Reich ímyndar sær elektroniskt markloysi, gera TD tað til konkretan og tískil avmarkaðan veruleika.

Hvussu enn er og ikki er tað stak áhugavert at hoyra lagið nýtt 32 ár seinni í einum trailara fyri eina filmatisering av eini Ballard skaldsøgu frá 1975. Tað er sum um fleiri træðrir eru knýttir her. Hetta gevur øllum ein greiðan dám av retrofuturismu, og tað er sum kunnugt hin besta futurisman!


Her er nokkso apropos ein áhugaverd samrøða við Clint Mansell, ið hevur gjørt tónleikin til HIGH-RISE.

Edit: Portishead eru eisini við á soundtrackinum við eini hegnisligari tulking av 'SOS' hjá Abba. Um tøkuløg eru at fata sum tulkingar, so skarar hetta snøgt sagt framúr.

3/11/16

Thoughts on Music #22 (Mark Katz)


"...before the advent of recording, listening had always been a communal activity. In prephonographic times it had been for the most part neither practical nor possible to hear music alone. Listening was a culturally significant activity, for music accompanied central communal events, including birth or death rites, weddings, and religious festivals. Solitary listening, then, contradicted centuries of tradition. Nevertheless, the practice came to be accepted. In 1931, one writer touted its advantages: "“Alone with the phonograph, all the unpleasant externals are removed: the interpreter has been disposed of; the audience has been disposed of; the uncomfortable concert hall has been disposed of. You are alone with the composer and his music. Surely no more ideal circumstances could be imagined.” Today, solitary listeners are everywhere, in living rooms, dorm rooms, bathrooms, offices, cars, and anywhere they might take a portable player. But there is still something strange about seeing people in public places, plugged into the earphones of the players they tote around as an emphysemic might carry an oxygen tank. (For many, in fact, music is as necessary as oxygen.) Journalist Paul Farhi wonderfully captured that strangeness, evoking images from the classic horror movie Night of the Living Dead: “It is so familiar now that we don’t see or hear it anymore. It is the look and sound of the Walkman dead: the head cocked at a slight angle, the mouth gently lolling. From about the skull comes a tinny low buzzing sound, like metallic bees. The eyes flicker with consciousness, but they don’t see. They’re somewhere else.” Perhaps we should not wonder that solitary listening was once considered unusual, but rather that it should have come to be so widely, unremarkably practiced. The same is true for the act of listening to music far removed from one’s home or culture or of experiencing music whenever and with whomever one wishes. In each case, the portability of recording has made the once unimaginable commonplace."
-Mark Catz, Capturing Sound: How technology has changed music, Berkeley: University of California Press, pp. 17-18.

3/9/16

Fimti bitlin farin

George Martin (1926-2016)
"I read the news today oh boy..."

Í dag frættist at fimti bitlin og studioflogvitið George Martin er farin á tær ævigu jarðberjafløturnar. Tíðindini minna meg á eitt av teimum mongu avrikunum hjá honum. Kanska ikki tann mest markanta løtan hjá Martin, men hon er eisini við til at undirstrika dugnaskapin (tó so er hendingin umrødd her, og tað skuldi gjarna sagt eitt sindur).

Hendingin, ið talan er um, var tá Martin og Abbey Road tøkningurin Geoff Emerick spleysaðu fyrru helvt av take 7 og seinnu helvt av take 26 av 'Strawberry Fields Forever' til tað samanhangandi útgávuna, ið vit kenna í dag. Hesi bæði take'ini vóru innspæld í hvør sínum tempo og við einum hálvtóna ímillum seg, men við at koyra tað eina upp í ferð og hitt niður raktu teir av tilvild eina hepna javnvág. 

Spleysing er gamaní ein nokkso basalur studioteknikkur, men saman við visioneru og dreymakendu útsetingini er tað við til at gera endaligu útgávuna til nakað heilt serstakt. Lennon skrivaði og sang, McCartney leikti floytuljóð á mellotron, Harrison leikti svarmandal sitara, ið hann hevði við sær úr India, Ringo legði bulmikla botnin og cello og trompet útsetingin hjá George Martin var prikkurin yvir i'num. Tað sigst at cello útsetingin gjørdist skúladømi fyri eitt nú The Electric Light Orchestra og Wizzard.

Tað dreymakenda verður undirstrika av áðurnevndu spleysing. "Nothing is real", mín sann. Tað hoyrist hvussu røddin hjá Lennon skiftir karakter. Ótrúligt og óveruligt. "A sort of technologically-evolved folk music" sambært drivna bitlaskribentinum Ian MacDonald. Lagið skuldi við á Sgt. Pepper's Lonely Heart's Club Band, men plátufelagið ótolnaðist eftir nýggjum stakplátutilfari, so tað gjørdist staklag saman við 'Penny Lane'. Í dag flokkar almenna diskografiin lagið uppí Magical Mystery Tour hópin. Friður verið við tí. 

Martin lýsti upptøkuna sum "A complete tone poem - like a modern Debussy", og tað er ikki heilt av leið. Upptøkan opnar dyr inn í bæði klassiska tónaarvin og í psykedeliska heimin, ið setti sín dám á 60'ara lyndið. Mangt kann sigast um The Beatles, men eitt er vist: teir vóru hepnir at hava ein megnarmann sum George Martin í prodjúsarasessinum. Hvíl í friði. 

Spleysingin hoyrist frá 0:58, tá Lennon syngur "goooiiing to..."

Keldur:
MacDonald, Ian. 1994. Revolution in the Head: The Beatles' Records and the Sixties 
Katz, Mark. 2004. Capturing Sound: How Technology Has Changed Music