10/26/20

Til minnis um Kaj Johannesen

Mynd: Jóannis Kristiansen, 1987.
Í gjár høvdu vit ørindi bæði norðanfyri og sunnanfyri Leirvíksfjørð og valdu m.a. at koyra eftir Leirvíksvegnum. Langt síðani eg havi koyrt henda teinin - fyrstu ferð hjá Solveig. Hetta er ein vakur túrur, tá veðrið er til vildar, og soleiðis var eisini henda vakra heystardag. Tá bygdin dagaði undan komu kenslurnar fram í barmi.

Í vetrarhálvuni liggur Leirvík í skugga í tríggjar mánaðir, tvs. at beinleiðis sólarljós rakar ikki bygdina hetta tíðarskeiðið. Tað er av hesi orsøk, at tey hava sólarkaffi í Leirvík fyrsta sunnudag í februar mánaði. Fyri at feira tað, at sólin og lívsins ringrás aftur senda sínar lívgandi glottar inn yvir bygdina. Í tríggjar mánaðir liggur bygdin tó í myrkri, og tá er ikki annað at gera enn at síggja sólina speglast yviri á Kalsoynnið og Borðoynnið. Tá skíggini ferðast framvið dansa skuggarnir á fjallasíðuni. Leirvíkingar búgva við øðrum orðum í holu Platons ein fjórðing av árinum, og tí er einki at siga til um onkur heimspekilig týpa telist millum bygdafólkið.
 
Leirvík er tað nærmasta eg komi einum heimstaði her í verð, har eg annars mest eri reikari á ferð. "Wayfaring Stranger" sum sangurin sigur tað. Ein annar reikari kom eisini úr Leirvík, hann æt Kaj í Guttastovu, Kaj Johannesen. Hann havi eg hugsað um ein dag sum í dag. M.a. tí at eg fyrr um dagin hevði sæð viðfesta málningin hjá Jóannis Kristiansen, ið tekur motiv frá umhvørvinum haðani Kaj kom. Kaj var ambitiøsur tónleikari, boheme og feinschmeckari - úr Leirvík av øllum støðum. 
 
Fyrstu ferð eg hitti Kaj var tá eg einaferð sum smádrongur upplivdi hann sita í eini stovu í einum húsum í Leirvík, har hann greiddi frá kvøldinum fyri. Hevði ongantíð sæð henda mannin fyrr, men var sera hugtikin av hansara livandi frásøgn. Tey høvdu havt eitt stuttligt kvøld, og tí skilti eg ikki hví hann var so illa fyri nú dagin eftir (mong ár seinni skilti og lærdi eg hvussu slíkt kann hanga saman). Hann tosaði við innliving um, hvussu tey høvdu stokt fisk og etið og hugna sær, og enn tann dag í dag fær tað meg at munga eftir stoktum fiski.
 
Tá eg var tannáringur og byrjaði at fáast við tónleik burturav, manifesteraði Kaj seg sum royndur trummuspælari og fulltíðartónleikari. Moirae og Taxi, teir dugdu síni ting og vóru í einum klassa fyri seg. Dugnaskapurin fornoktaði seg ikki, hóast ideologisku rembingarnar um aldarskiftið gjørdu seg galdandi í samband við sovorið sum Prix Føroyar, Grót o.a. Fólk høvdu sínar meiningar, og eitt skifti vóru tað tvær flokkingar: tey sum “dugdu at skriva løg og stemma síni ljóðføri”, og so tey sum “løgdu áherðslu á úttrykk og originalitet”. Vit vóru ikki altíð samdir um alt, og eitt skifti kundi tað sæð út sum, at vit hoyrdu til hvør sítt ættarlið innan tónleikin.
 
Eg vænti tó at tíðin og hennara tonn fara at seta øll hasi tingini í perspektiv. Tað stutta av tí langa er, at eg síggi okkurt sera virðismikið í einum persóni sum Kaj. Fyri okkum unglingar við slekt úr Leirvík var Kaj ein slóðari á tónleikaøkinum. Fyri ikki at tala um temalagið til Gekkin og kultbandið hjá Húskallum, sum var dryppað í Leirvíks-mytologi alt sum tað var. Kaj var sín egni. Ein eksentrikari í orðsins rætta týdningi. Mangan ófordragiligur, men eisini hjartaligur.
 
Nøkur ár seinni komu gøtisku bólkarnir at ganga í fótasporum hjá Moirae og Taxi. Fyrst Clickaze og síðani Gestir. Tá vit í 2003 vunnu Prix Føroyar við Gestir høvdu Kaj og eg eitt prát til afterparty uppi á Hotel Føroyum. "Tað góða er at tit eru so ungir enn, og tit hava vónandi nógv ár frammanfyri tykkum" segði hann. Tað lá kanska tað í tí, at tíðin var nú vorðin ein onnur, og møguleikarnir hjá okkum ungu fleiri og fjøltáttari. Tá Kaj og co. byrjaðu við tónleikinum snúði tað seg um at skapa okkurt burturúr ongum. Ikki tí, tað ger tað enn og allar dagar, men tað var okkurt klókt í hasi viðmerkingini kortini.
 
Tað eru nógvar søgur og anekdotur sum standa eftir í minninum. Ikki bara hjá mær, men eisini hjá so nógvum øðrum. Eisini millum tónlistaligu starvfelagar mínar her í Havnini stendur Kaj ljóslivandi.
 
Síðstu ferð eg ordiliga sá Kaj var í juli mánaða, tá vit vóru við familjuni og ferðaðust í Leirvík nakrar dagar. Veðrið var av tí fagrasta hesar dagarnar, og vit gingu fleiri túrar, har eg vísti Solveig og Hanus Mikael runt í heimbygdini, haðani eg havi so mong minni. Ein dagin gingu vit oman eftir tí, sum eitur Regnavegur. Minnist meg rætt er hetta ein tann elsta gøtan í bygdini. Hon er avmynda á málninginum hjá Leirvíksmálaranum. Jógvanstova og Guttastova liggja báðumegin við, tá tú gongur omaneftir. Tá vit koma omaneftir síggi eg, at Kaj situr stórsmílandi úti í túninum í bakandi sólskini. Í sólbrillum, prátandi í telefon. Eg sigi so við Solveig, “her síggja vit so eina Leirvíks-legendu”. Eg veitri til hansara, og hann veitrar aftur. Tað er ein góð mynd at hava í huganum.
 
Eg veit at hann eisini var og lurtaði, tá vit spældu útikonsert við Høgna á krokettvøllinum nakrar vikur seinni. Í sama umhvørvi longur yviri á Bakka búði einaferð ein gomul kona, sum altíð stóð við vindeygað og hugdi út í verðina, tá vit unglingar gingu framvið. Hana hugsi eg um hvørja ferð eg hoyri sangin.
 
Ein prototýpa og originalur er farin. Hvíl í friði, Kaj.
Ein málningur við øvugtum sjónarhorni á Regnavegi. Jógvanstova t.v. og Guttastova t.h. Mynd: Jóannis Kristiansen, 1975.

6/26/20

10 filmar uppá 10 dagar

Herfyri fekk eg avbjóðingina frá Birgir Kruse á Facebook, at nevna ein film um dagin, tíggju dagar á rað. Hvør einstakur av teim tíggju skuldi vera ein filmur, sum hevur havt týdning, tá eg sá hann, og harvið ávirkað metingarevni og smakkin fyri filmi. Fyri hvønn filmin skuldi eg spyrja ein nýggjan filmsvin á netinum um tað sama.

Í grundini torført at velja bert tíggju filmar út, men samstundis eisini ein spennandi roynd. Royndi at fara rímiliga langt aftur í tíð, hóast úrvalið sum frá leið eisini fevndi um slíkt, ið eg sá fyrstu ferð sum vaksin (so er tað tað, nær verður ein vaksin?) Hetta vóru teir tíggju, sum sluppu uppí part.

Fyrst valdi filmur er Nausicaä of the Valley of the Wind (Hayao Miyazaki/Studio Ghibli, 1984). Systkinabarnið Bruno hevði hendan á VHS afturi í 80-unum, og vit munnu hava slitið bandið tunt. Sá filmin aftur á Netflix herfyri, og tað var ótrúligt hvussu alt við honum enn stóð ljóslivandi, hóast eg hevði gloymt hann. Spurdi vinurin var Bruno Mikael Eysturstein.
Annar valdi filmur er E.T. the Extra Terrestrial (Steven Spielberg, 1982).  Av stórum filmum úr barndóminum stendur hesin kanska sterkastur. Rørandi, bergtakandi og avgerandi. Ein fundamental filmuppliving. Spurdi vinurin var Sunneva Háberg Eysturtein.

Triði valdi filmur er Pulp Fiction (Quentin Tarantino, 1994). Fór fjúrtan ára gamal í biograf og var gripin frá fyrsta sekundi. Nevsligin. Blástur um koll. Pulp Fiction setti líkasum hol á filmisku tannárini. Spurdi vinurin var Jens L. Thomsen.
Fjórði valdi filmur er Hard Boiled (John Woo, 1992). Hesin sprongdi allar konventiónir, tá eg miðskeiðis í nítiárunum fekk ans fyri kultfilmi. Hong Kong action av tí treytaleysa slagnum; eitt serstakt bland av filmlistaligum skaldskapi, akrobatiskum harðskapi og djúpum filmsøguligum medviti. Woo náddi ongantíð somu hæddum í Hollywood, men í Hong Kong var hann ein kongur. Spurdi vinurin var Leivur Langgaard.
Fimti valdi filmur er Blade Runner (Ridley Scott, 1982). “Ófullkomin fullkomileiki” rennur mær til hugs, tá eg skal lýsa henda filmin. Hann finst í fleiri ymsum útgávum, og tað økir bara um hugbindingina (The Final Cut frá 2007 er kortini definitiva útgávan - alt annað er tvætl). Ein filmur sum gevur filmfakliga hugtakinum "Mise-en-scène” meining. Og ein av mínum yndis filmum innan eina av mínum yndissjangrum. Spurdi vinurin var Torfinnur Jákupsson.

Sætti valdi filmur er 2001: A Space Odyssey (Stanley Kubrick, 1968). Í minsta lagi ein hjá Kubrick má við, og hví ikki velja hin mest stórbæra av øllum. Ótrúligur filmur, sum hevur hugtikið síðani eg sá hann fyrstu ferð sum tannáringur. Eitt vegamót í sci-fi á filmi, og kanska líka nógv ein hugmynd sum ein filmur. Tónleikurin er ein søga fyri seg. Spurdi vinurin var Turið Nolsøe.
Sjeyndi valdi filmur er The Big Lebowski (Joel og Ethan Coen, 1998). Havi sæð henda filmin óteljandi ferðir síðani fyrstu ferð í Havnar Bio 1998. Vit høvdu árligt Lebowski hald í Keypmannahavn í eitt áramál, og eitt slíkt átti at komið í lag í heimligum høpi. Tann perfekti “hangout” filmurin, og alt annað líka ein yndisfilmur. Spurdi vinurin var Maud Magnussen.
Áttandi valdi filmur er Brazil (Terry Gilliam, 1985). Hesin dapri, dystopiski og absurdi sci-fi filmurin manifesteraði seg umvegis parabol í sein-90-unum. Kafka, Welles, Metropolis (Lang), 1984 (Orwell), Modern Times (Chaplin) og Monthy Python hittast her í svartskygdari og sannførandi samanseting. Spurdi vinurin var Sunnvá H. Olsen.

Níggjundi valdi filmur er Lost in Translation (Sophia Coppola, 2003). Ein vakur, huglagsríkur og stuttligur filmur, sum rúnarbant kenslusamar indie-sálir miðskeiðis í 00-unum. Eitt sterkt og gjøgnumført huglag er yvir øllum, inkl. framúr væl samansetta electronica/dreampop/shoegaze soundtrackinum. "For relaxing times...make it Suntory time." Spurdi vinurin var Solveig H. Olsen <3

Tíggjundi og seinast valdi filmur er Det sjunde inseglet/The Seventh Seal (Ingmar Bergman, 1957). Lív og deyði, trúgv og ivi, ljós og myrkur, dagur og nátt. Stórir spurningar viðgjørdir í estetiskum s/h. Ikoniskur, eksistentiellur, apokalyptiskur, definitivur. Takk fyri hesuferð. Spurdi vinurin var Meinhard Jensen.

6/12/20

Disko dispositión!

 

Í fimm Mono sendingum hava vit verið á ferð gjøgnum søguna hjá diskotónleikinum - við høvuðsdenti á alternativt undirgrundsdisko. Her eru lagayvirlit/playlistar frá sendingunum til tey, ið ynskja tað. Gerið so væl:

MFSB: ‘Love Is The Message’ (1973) 
The Equals: ‘Black Skinned Blue Eyed Boys’ (1970) 
Babatunde Olatunji: ‘Jin-Go-Lo-Ba (Drums of Passion)’ (1959)
Manu Dibango: ‘Soul Makossa’ (1972) 
Eddie Kendricks: ‘Girl You Need A Change of Mind’ (1972) 
The O’Jays: ‘Back Stabbers’ (1972) 
The Three Degrees: ‘When Will I See You Again’ (1973) 
Harold Melvin and The Blue Notes: ‘The Love I Lost’ (1973) 
The Temptations: ‘Law of The Land’ (1973) 
Dorothy Morrison: ‘Rain’ (1972)

Gloria Gaynor: ‘Never Can Say Goodbye’ (1974) 
B.T. Express: ‘Do It (’til You’re Satisfied) 12” mix’ (1974) 
Grace Jones: ‘La Vie En Rose’ (1977) 
Ten Percent: ‘Double Exposure’ (1976) 
Loleatta Holloway: ‘Hit and Run (Walter Gibbons 12” mix)’ (1977) 
Sylvester: ‘You Make Me Feel (Mighty Real)’ (1978) 
Ashford & Simpson: ‘Stay Free’ (1979)

Dexter Wansel: ‘Life on Mars’ (1976) 
The Winners: ‘Get Ready For The Future’ (1978) 
Space: ‘Magic Fly’ (1977) 
Droids: ‘The Force pt. 1 & 2’ (1977) 
The Galactic Force Band: ‘Theme From 2001’ (1978) 
Transvolta: ‘Disco Computer’ (1978) 
Telex: ‘Moscow Discow’ (1979) 
Zodiac: ‘Zodiac’ (1980) 
Jeff Wayne: ‘The Eve of The War’ (1978)

Loose Joints: ‘Is It All Over My Face’ (1980) 
Patti Labelle: ‘The Spirit’s In It’ (1981) 
Yoko Ono: ‘Walking On Thin Ice (1981 re-edit)’ 
Grace Jones: ‘Pull Up To The Bumper (Larry Levan Garage Mix)’ (1981) 
Dinosaur L: ‘Go Bang (Francois Kevorkian Mix)’ (1982) 
Liquid Liquid: ‘Cavern’ (1983) 
ESG: ‘Dance’ (1983)

Donna Summer: ‘I Feel Love’ (1977) 
Kraftwerk: ‘Trans Europe Express’ (1977) 
The Coach House Rhythm Section: ‘Timewarp’ (1977) 
Brian Briggs: ‘Aeo pt. 1 & 2’ (1980) 
Charlie: ‘Spacer Woman (Vocal Version)’ (1983) 
The Voyagers: ‘Distant Planet’ (1984) 
Frankie Knuckles: ‘Your Love (Extended Version)’ (1986) 
Man Friday: ‘Love Honey, Love Heartache (Larry Levan Vocal Mix)’ (1986) 
Arthur Russell: ‘That’s Us/Wild Combination’ (1992)

5/19/20

Yoko Ono og John Lennon pt. 1

Yoko Ono venur saman við Ornette Coleman,  Ed Blackwell, Charlie Haden og David Izenzon.
"Ornette was already very, very established and famous and respected guy as a musician. And I met him in Paris. The way I met was, I was doing a show and after the show, somebody said, Oh, Ornette Coleman is here and he would like to – okay. Well, hello. Thank you for coming. That kind of thing. And he was saying, Well, okay. So he said that he was going to go and do a concert in Albert Hall and would I come and do it with him because he thought it was kind of interesting what I do." 
-Yoko Ono.

Ah, undurfulla tíðin, tá tað rann saman millum Fluxus avantgardu og popp tónleik 1970 er eitt hugtakandi og kreativt tíðarskeið hjá teimum báðum John Lennon og Yoko Ono, ið útgóvu hvør sína plátu undir heitinum Plastic Ono Band.

John Lennon/Plastic Ono Band er hansara fyrsta solopláta post-Beatles, upptikin sum trio við Ringo Starr og Klaus Voorman, og við sjálvum Phil Spector sum framleiðara. Minimalistiskur rokkur sum stendur í feskari andsøgn til bitlarnar, eitt satt meistaraverk, har vaksni móðurloysingurin Lennon ýlir sína sorg út. Á fylgisneytaplátuni Yoko Ono/Plastic Ono Band eru somu tónleikarar við, og tey fara uppaftur longur út eftir avantgarde ásanum, eisini eitt meistaraverk. John Lennon revsar el-gittaran sum ein trásettur á hesi plátuni, tað er mikið hugtakandi at leggja oyru til.

Tey bæði Lennon og Ono gingu til "primal terapi" hjá Arthur Janov í tíðarskeiðnum, og hetta var viðvirkandi til kreativu forloysingina á báðum útgávunum. Yoko Ono dyrkar eisini hetai sang í hesum tíðarskeiðnum, sum er eitt sera ekspressivt slag av sangi úr japanskum kabuki teatri. Eitt av løgunum á Yoko Ono/Plastic Ono Band plátuni er upptøka frá februar 1968, har Yoko Ono improviserar saman við ongum minni enn Ornette Coleman og bólki. Coleman bjóðaði henni at framføra við sær í Albert Hall, eftir at hann hevði sæð hana framføra í París. Upptøkan stavar frá venjing til konsertina. Hetta var meðan John Lennon og hinir bitlarnir roksaðust við transendenta meditatión yviri í India.

Yoko Ono er eitt spennandi og víðskygt listafólk, og tað var hon eisini langt áðrenn hon møtti Lennon. Ein hoyrir eisini onkrar paralellir til tað, sum Kraftwerk og onnur fingust við í Týsklandi í sama tíðarskeiði. Alt í alt fantastiskt, so kom og sigi nei takk til rockistiskan dovinskap og sexistiska Yoko Ono bashing, og ja takk til avantgardistiskt dirvi og listaligt víðskygni. Hipp hipp hurrá 🙌❤️

5/5/20

Tankar um tónleik #27 (Tim Lawrence)


"Whereas radio DJs operated as the representatives of modernity, discotheque DJs were rapidly establishing themselves as the prophets of postmodernity. After all, the vast majority of radio jocks played top-forty music in order to boost growth within a corporate-driven economy, whereas discotheque DJs usually played less familiar artists whose defining criteria was their functionality, not their profitability. Radio jocks performed in time-constricted shows and usually played records that lasted for three minutes, whereas discotheque DJs developed seemingly endless sets, combining records of varying lengths into an endlessly shifting mix of blended compositions. Radio jocks were determined generalists who played familiar records that would increase ratings, whereas discotheque DJs were flexible specialists who would sift through a spiraling quantity of musical information in order to satisfy a niche group of dancers. Radio jocks were permanent employees, whereas discotheque DJs were peripheral freelancers".
-Tim Lawrence, 2003. Love Saves The Day - A History of American Dance Music Culture, 1970-1979, Duke University Press, s. 155.

Eg fari í næstum at hava fimm Mono sendingar í KVF um disco mentan! Serliga teir meira undirgrunds og alternativu formarnar. Endurlesi í tí sambandi hesa bókina. Gleði meg. 
 #lovesavestheday #theloft #davidmancuso #timlawrence #disco #danceculture #postdisco