6/11/18

Trap á føroyskum



Í morgun lótu BYRTA sítt fyrsta stak- og sjónbandalag í trý ár úr hondum. 'Hennara dansigólv' er eitt gjøgnumført og tíðartýpiskt popp lag við greiðum íblástri úr trap tónleiki. Rútmiski bulurin við kompaktari basstrummu, insisterandi hi-hatti og synkoperaðum rappi frá bæði Guðrið og Silvurdrongi bendir alt á sama bógv: hetta er trap! Á føroyskum.

'Hennara dansigólv' var til umrøðu í Kvørnini seinasta hósdag. Hetta var tað fyrsta, sum føroyski almenningurin hoyrdi til lagið. Hvørki vertur ella ummælarar høvdu tó nakað ítøkiligt at siga um sjangru og stíleyðkenni. "Hetta ljóðar øgiliga soleiðis altjóða" var eitt skoðsmál. "Ljóðar mega modernað, tónleikurin ljóðar ordiliga modernaður" var eitt annað. Slíkar miðalvarpingar eru kortini ov óítøkiligar til at kunna metast sum greiðar perspektiveringar til altjóða tónleikarák. Júst henda fráveran av altjóða perspektivi er ein afturvendandi trupulleiki í føroyskum tónleikaummælum, tí uttan hetta perspektivið fær viðgerðin skjótt dám av dunnuhyli.

Tískil ein stutt innleiðsla í trap tónleik:

"Trap" byrjaði um aldarskiftið (sein-90'ini og fyrst í 00'unum) sum eitt frábrigdi innan amerikanskt suðurstats hipp hopp. Trap ljóðið er m.a. eyðkent av tungum, djúpum, sub-bass stórtrummum úr teirri eyðkendu Roland TR-808 trummumaskinuni, "double time" og "triple-time" hi-hattum, løgum av synthesizarum og kanska mest av øllum av einum myrkum, ófrættakendum og døprum huglagi. Orðið "trap" sipar til støð, har rúsevni vera seld. Nógvir trap rapparar komu upprunaliga úr slíkum umhvørvi.

Við tíðini er trap kortini seyrað inn í meginstreymin og hevur av tí sama gjørt um seg á hittlistunum. Eitt dømi er lagið 'Trap Queen', ið amerikanski rapparin Fetty Wap lat úr hondum í 2015. Lagið gjørdist nr. 2 á amerikanska Billboard Hot 100 listanum.


Í 2016 gjørdist 'Black Beatles' hjá Rae Sremmurd nr. 1 á Billboard Hot 100 listanum:


Í 2017 kom kanska størsta trap/hip hop lagið higartil, nevniliga 'Bodak Yellow' hjá amerikanska rapparanum Cardi B, ið lá tríggjar vikur á nr. 1 á Billboard Hot 100. Cardi B er fimti kvinnuligi rappari í heimssøguni at liggja ovast á hittlistanum.


Seinnu árini hava popp og r'n'b artistar eisini heintað sær íblástur úr trap. Her sæst tað hvussu trap ljóðið spjaðir seg víðari í mentanini og gevur afturljóð í ymsum samanhangum. Hitt kanska størsta navnið, ið hevur innarbeitt trap í sín tónleik, er amerikanska r'n'b sangarinnan Beyoncé. Á plátuni BEYONCÉ (2013) finnur ein trap íblást løg sum 'Drunk in Love', 'Flawless' og '7/11' (og stutt eftir at hesin bloggurin var postaður lótu Beyoncé og Jay-Z úr hondum trap íblásta lagið 'Apeshit' undir heitinum The Carters).


Fyri kortum lat amerikanska sangarinnan, sangskrivarin og sjónleikarin Janelle Monáe sína triðju plátu Dirty Computer (2018) úr hondum. Eisini her finna vit løg við trap íblástri, eitt nú 'Django Jane'.


Mest aktuella dømið um trap íblástur í meginstreyminum anno 2018 er lagið 'This is America' hjá amerikanska rapparanum, sangaranum og sjónleikaranum Childish Gambino/Donald Glover. Lagið skiftir aftur og fram millum tveir stílar, har tann eini ber brá av glaðum vesturafrikanskum tónleiki, meðan hin ber brá av døprum trap tónleiki. Í kontrastunum og skiftunum millum hesar báðar stílarnar manar Childish Gambino fram eina kritiska lýsing av lívinum hjá teimum svørtu í Amerika.


Og so vóru vit aftur í Føroyum í juni 2018, har ein reindyrkað føroysk trap framleiðsla hevur sæð dagsins ljós við BYRTA feat. Silvurdrongur og 'Hennara dansigólv'. Deiliga ósmæðið og tíðartýpiskt við effektivari nýtslu av trap ljóðinum. Sjónbandalagið er ein søga fyri seg. "Larger than life" í Tórshavn by night!

P.S. Tað tók mær 1/2 tíma at seta henda bloggin saman.

(Edit: ein eldri útgáva av blogg postinum segði at 'Hennara dansigólv' var fyrsta føroyska trap framleiðslan. Hetta er kortini ikki heilt rætt. Eitt nú arbeiddu Hulda og framleiðarin Jens L. Thomsen við trap beats á plátuni Huldasound frá 2015, og herfyri komu Longutong við trap lagnum 'Á Toppinum'. Nýggja BYRTA lagið er kortini fyrsta dømi eg veit um, har eitt kent føroyskt navn skrivar seg inn í ein so reindyrkaðan og tíðartýpiskan trap samanhang sum tann, ið er frammi í løtuni).

5/12/18

Burt Bacharach, The Posies og White Flag


Í dag fyllir hansara easy listening hátign, Burt Bacharach, 90 ár. Í tí sambandi leitaði eg aftur á slóð.

Í 2002 spældi amerikanski punk bólkurin White Flag tvær konsertir í Føroyum saman við Clickhaze. Eina í Losjuni í Gøtu og eina í Lognbrá í Klaksvík. Grót skipaði fyri. Báðar konsertirnar vóru nokkso klikkaðar og høvdu dám av tí legendariska. Hvat hevur hetta við Burt Bacharach at gera? Jú, tað koma vit til. White Flag høvdu verið í Íslandi og spælt konsertir sum Kristin "Kiddi" Sæmundsson og aðrir skipaðu fyri. Kiddi og teir høvdu samband við Sólarn Solmunde og Jón Tyril úr Grót, og so var lag á monnum at skipa fyri konsertum. Hetta var partur av eini heimstúring, har White Flag túraðu við útgávuni History Is Fiction, ið var útgivin á Tutl!

Á konsertini í Losjuni manifesteraði ein blaðungur Benjamin Petersen seg sum gittarhetja, tá hann fór upp at jamma við White Flag. Hann spældi m.a. við gittaranum aftanfyri ryggin, og blakaði eisini gittaran upp í loft. Hetta var gittarin hjá Eric Erlandson, ið spældi við White Flag. Erlandsson var ikki ovurfegin um hendingina. Erlandsson spældi annars við í amerikanska bólkinum Hole, har navnframa Courtney Love var sangarinna. 

Konsertin í Klaksvík hevði ein skítsvakan enda, har White Flag geilaðu fólkið upp til eitt monstrøst jamm, sum endaði við at tað vóru fleiri fólk á pallinum enn úti á gólvinum. Ein blaðung hondbóltsgenta tók mikrofonina frá sangaranum Pat Fear, improviseraði scat sang og gjørdi spagat í meðan. Haldi ikki hon nakrantíð hevði staðið á palli áður. Eftir lokna konsert tók Pat í økslina á mær, hugdi meg í eyguni, og segði álvarsliga "You are a lead singer. You just have to make a deal with Satan!" Javel, javel. Pat Fear, hvørs kristna navn var Bill Burtell, andaðist í 2013. Hann festi seg í minnið.

Bassleikarin í White Flag æt Ken Stringfellow. Hann er multi-instrumentalistur og hevur leikt gittar, bass og tangentar í fleiri ymsum bólkum. Hol var sett á yrkisleiðina við power pop bólkinum The Posies, og Stringfellow og Jon Auer úr The Posies vóru í fleiri ár limir í Big Star. Stringfellow spældi og túraði eisini við R.E.M. í eitt áramál. Stringfellow spælir m.a. frálíku synth solo'ina í 'Imitation of Life' (Reveal, 2001). 

The Posies gjørdu m.a. eina innspæling av 'What The World Needs Now Is Love' saman við Burt Bacharach. Hendan útgávan endaði á soundtrackinum til fyrsta Austin Powers filmin. Eg spurdi Stringfellow um nokkso nógv av hesum ymiska, tá hann var í Føroyum á sinni. Minnist tó ikki um eg spurdi hann um Bacharach, men nú finnur man jú alt á internetinum. 

Tað er ein góð versión teir hava gjørt her. Hon ljóðar sum ein "spleysa" útgáva av ávikavist Bacharach og The Posies innspælingunum, men tað riggar. Sangurin er framúr góður. Tá Bobby Kennedy bleiv skotin spældu útvarpsrásirnar í Los Angeles henda sangin á tamb (í útgávuni hjá Jackie DeShannon frá 1965). 

What the world needs now is love, sweet love
It's the only thing that there's just too little of
What the world needs now is love, sweet love
No, not just for some but for everyone

Fulla útgávan hoyrist her:

4/26/18

Tankar um tónleik #25 (Karl Aage Rasmussen)


”Modernismen i det tyvende århundrede var fra fødslen et uhyre sammensat og flertydigt fænomen, nøje sammenhængende med kultursituationen: På én gang romantisk og klassisk, revolutionær og konservativ, svingende mellem yderpunkter, naturalisme, symbolisme og futurisme, det subjektive og det objektive. Hvad der kan se ud som abstraktion, konstruktion eller matematik i den moderne musik var i virkeligheden en vedholdende bestræbelse på at finde noget stabilt, et nyt, fælles forpligtende grundlag til afløsning af det smuldrede gamle. Og hvad der kan ligne regelløshed eller nihilisme, var ofte stædige forsøg på at finde udtryksmuligheder som anerkender og giver plads til modsigelserne; eller på at skabe en musik der stimulerer det enkelte menneske til øget nærvær og åbenhed over for alle de æstetiske sansepåvirkninger der når os gennem ørerne."

-Karl Aage Rasmussen. 2011. Musik I Det Tyvende Århundrede, Keypmannahavn: Gyldendal s. 16.

"Tankar um tónleik" er bloggrøð við áhugaverdum og viðkomandi tankum, ið onkur hevur skrivað ella sagt um tónleik. 

4/12/18

Tankar um tónleik #24 (Kodwo Eshun)


"Kraftwerk are to Techno what Muddy Waters is to the Rolling Stones: the authentic, the origin, the real. Techno therefore reverses the traditional 60s narrative in which the Rolling Stones stole the soul and vulgarized the blues of Waters et al. Kraftwerk epitomize the white soul of the synthesizer, die Seele der Synthesizer, the ultra whiteness of an automatic, sequenced future. To Model 500, '[Kraftwerk] sounded straight up like they were living in a computer. I even had doubts to whether they were actually human.' Happy to be the interloper, the latecomer, Bambaataa steals the synthetic soul from Dusseldorf, bastardizes it into Planet Rock. Kraftwerk happily called their sound Industriell Volk Musik, Folk Music for the Industrial Age. For Techno, Dusseldorf is the Mississippi Delta."

-Kodwo Eshun. 1998. More Brilliant Than The Sun: Adventures in Sonic Fiction, London: Quartet Books Limited, s. 107.

"Tankar um tónleik" er framhald av bloggrøðini "Thoughts on music". Innihaldið er framvegis áhugaverdir og viðkomandi tankar, ið onkur hevur skrivað ella sagt um tónleik. 

Tjekka forrestin hesa savnsútgávuna.

1/22/18

Tankar um tónleik #23 (Susan McClary)


"Tankar um tónleik" er framhald av bloggrøðini "Thoughts on music". Innihaldið er framvegis áhugaverdir og viðkomandi tankar, ið onkur hevur skrivað ella sagt um tónleik. 

”…rap artists turn machines invented for preserving music into musical instruments. Technology itself is subjected to the practices of signifying. The romantic search for authenticity is thus frustrated in advance by this music that foregrounds its own fundamental mediation. Yet any attempt at writing it off as the mechanical result of automatic devices runs up against a whole network of African American practices: namely the emphasis on powerful physical rhythms, on call/response, on individual virtuosity enfolded in community. In fact, one of the most important features of rap involves its intense concern with reference – the actual incorporation of moments from the history of recorded black music, made possible through sampling. While this device has sometimes been dismissed as evidence of rap’s lack of originality, most samples principally act as pretexts for the intertextual signifying so central to African-based practices. More than that, they reflect an obsession with cultural memory, a desire to transmit traces of the past as still-vibrant elements of the present. Rap offers the black community its own version of music history texts.”
-Susan McClary. 2000. Conventional Wisdom: The Content of Musical Form s. 160.

Tankarnir hesuferð eru viðkomandi fyri henda bloggpostinhesa samrøðuna og kanska serliga henda bloggpostin.